Zuidkapers: Hermanus, Península Valdés en Cape Cod Bay

Zuidkapers kijken is de ene tak van deze sport waarbij de beste plek vaak aan land ligt. Zuidkapers brengen de zuidelijke winter door in ondiepe, beschutte baaien — Walker Bay, Golfo Nuevo, Logans Beach — omdat ze daar kalven, en langs die baaien liggen kliffen, promenades en uitkijkplatforms. In Zuid-Afrika versterkt de wet die gewoonte: zonder vergunning mag niemand binnen 300 m van een walvis komen, dus het klifpad en de boot met vergunning zijn de twee legitieme manieren om te kijken.

Twee soorten, twee totaal verschillende verhalen

Zuidkaper (Eubalaena australis). Komt rondom het hele zuidelijk halfrond voor tussen ruwweg 20°ZB en 65°ZB, eet op hoge breedtegraden in de zuidelijke zomer en paart 's winters in baaien op lage breedtegraden. NOAA Fisheries geeft hem 13 tot 17 m en tot 80 ton, met een levensduur die waarschijnlijk vergelijkbaar is met die van zijn noordelijke verwanten — minstens 70 jaar. De populaties rond Zuid-Amerika, Zuid-Afrika, Nieuw-Zeeland en Australië zijn de goed bestudeerde, en verschillende hebben zich sterk hersteld sinds de walvisvangst rond de jaren zestig stopte. Dit is het dier waar elke tocht op deze pagina om draait.

Noordkaper (Eubalaena glacialis). Tot 16 m en 63 ton, bedreigd sinds 1970, en volgens de meest recente gepubliceerde schatting van NOAA gezakt tot minder dan 400 individuen, met ruwweg 70 vrouwtjes die zich voortplanten. Hij is juridisch onaantastbaar: NOAA-regels verbieden het naderen van of blijven binnen 500 yards — ongeveer vijf voetbalvelden — van een exemplaar. Het Stellwagen Bank National Marine Sanctuary, het water waar de boten van Boston en Provincetown werken, zegt bezoekers onomwonden minstens 500 yards afstand te houden, en merkt op dat noordkapers in maart en april door Cape Cod Bay en het sanctuary trekken. Als een boot ze in het voorjaar tegenkomt, stopt de tocht en wijkt hij terug; zie Cape Cod en New England. Je kunt het geluk hebben er een te zien. Je kunt er geen boeken.

Waar je naar kijkt

Een kaper heeft geen rugvin, een brede zwarte rug, korte peddelvormige flippers en een enorme kop met knobbelige plekken verhoornde huid die callositeiten heten. Ze lijken wit omdat walvisluizen ze koloniseren; elk patroon is uniek, en zo houden onderzoekers het stamboek van een populatie bij. De buik kan zwart zijn of onregelmatig wit gevlekt.

Het gedrag aan de oppervlakte is de reden dat kijken vanaf de kust werkt. Kapers springen, slaan met de staart en zwaaien minutenlang met een flipper, en ze skimmen met open bek en het rostrum boven water. Ze eten roeipootkreeftjes — piepkleine kreeftachtigen die door de baleinen worden gezeefd — en daarom zijn ze traag, vet en kustgebonden, en vonden walvisvaarders ze zo makkelijk.

Waar en wanneer

1. Zuid-Afrika (Walker Bay)
2. Península Valdés
3. Victoria, Australië
4. Nieuw-Zeeland (incidenteel)
5. Cape Cod Bay (noordkaper)

PiekGoedMogelijkDicht

Zuidkapers volgen de zuidelijke winter: ze eten 's zomers in het verre zuiden en kalven vanaf juni in ondiepe noordelijker baaien. De noordkaper leeft op de tegenovergestelde kalender en is geen soort waar tochten op varen.

	Jan	Feb	Mrt	Apr	Mei	Jun	Jul	Aug	Sep	Okt	Nov	Dec
Zuid-Afrika (Walker Bay)	Dicht	Dicht	Dicht	Dicht	Mogelijk	Goed	Piek	Piek	Piek	Piek	Mogelijk	Dicht
Península Valdés	Dicht	Dicht	Dicht	Dicht	Mogelijk	Goed	Piek	Piek	Piek	Piek	Goed	Mogelijk
Victoria, Australië	Dicht	Dicht	Dicht	Dicht	Mogelijk	Goed	Piek	Piek	Goed	Mogelijk	Dicht	Dicht
Nieuw-Zeeland (incidenteel)	Mogelijk	Mogelijk	Dicht	Dicht	Dicht	Dicht	Mogelijk	Goed	Goed	Mogelijk	Mogelijk	Mogelijk
Cape Cod Bay (noordkaper)	Mogelijk	Goed	Piek	Piek	Goed	Dicht	Dicht	Dicht	Dicht	Dicht	Dicht	Mogelijk

Hermanus en Walker Bay, Zuid-Afrika — juni tot november. De beroemdste kustlocatie van de soort. Een klifpad loopt boven de baai, de stad heeft een whale crier in dienst, en zuidkapers kalven binnen de baai op enkele meters van de rotsen. Boottochten varen vanuit Hermanus, Gansbaai en Plettenberg Bay; zie Zuid-Afrika voor de havens, de vergunningen en de logistiek vanuit Kaapstad.

Península Valdés, Argentinië — juni tot december. Golfo Nuevo en Golfo San José herbergen de Argentijnse kalvende populatie, en Puerto Pirámides is het enige vertrekpunt; de gemeente stelt dat het bootseizoen half juni begint en tot december loopt, dat ongeveer 2.000 zuidkapers het gebied gebruiken, dat baltsgroepen het beste zijn van juni tot september, en dat zes gecertificeerde bedrijven de concessie voor het kijken hebben. UNESCO, dat het schiereiland als werelderfgoed inschreef, noemt het wereldwijd het belangrijkste voortplantingsgebied van de zuidkaper, met jaarlijks meer dan 1.500 bezoekende dieren. De provincie Chubut reguleert de sector strak: Wet 5714 en de bijbehorende decreten beperken het aantal walvisvergunningen tot zes, staan elke operator één vaartuig tegelijk op het water toe, beperken het aantal passagiers tot 70, stellen een minimale tochtduur van 90 minuten om gehaaste tochten tegen te gaan, verbieden zwemmen of duiken met walvissen op elk moment van het jaar, en verbieden het naderen van moeder-kalfparen vóór 31 augustus. El Doradillo, bij Puerto Madryn, biedt het alternatief vanaf de kust. De details staan op Argentinië en Patagonië.

Victoria en Zuid-Australië — juni tot september. Logans Beach bij Warrnambool is de gevestigde kraamkamer van zuidkapers in Zuidoost-Australië, bekeken vanaf een platform boven het strand; Victor Harbor en Encounter Bay herbergen de Zuid-Australische dieren. De Wildlife (Marine Mammals) Regulations van Victoria stellen zonder vergunning minimale naderingsafstanden van 200 m voor een walvis en 100 m voor een dolfijn, en weren jetski's, hovercrafts en op afstand bestuurde vaartuigen volledig van walvisexcursies. Vergunningen om met walvissen te zwemmen bestaan alleen binnen een beperkt vergunningsgebied, momenteel enkel Port Phillip Bay. Zie Victoria en Zuid-Australië.

Nieuw-Zeeland — incidenteel. Zuidkapers passeren Kaikōura en verschijnen rond de subantarctische eilanden, maar ze zijn een bonuswaarneming en geen product; Nieuw-Zeeland is een potvisbestemming.

Welke boot — en of je er een nodig hebt

Hermanus is het zeldzame geval waarin de gratis optie echt concurreert met de betaalde. Het klifpad zet je boven kalvende paren, en in een goede week kijk je langer vanaf een bankje dan vanaf een boot. Het argument voor de boot is optisch: een operator met vergunning mag binnen de 300 m-lijn werken, en dat is het verschil tussen een foto van een baai met walvissen erin en een foto van een walvis.

Hoe je een kaperdag vanaf de kust leest

Kijken vanaf de kust heeft een ritme dat het leren waard is, want het bepaalt of je twintig minuten of drie uur op een klif staat.

Ga vroeg of laat. De wind wakkert in Walker Bay en bij Warrnambool halverwege de dag aan, en een omgewoeld oppervlak verbergt een zwarte rug die het water nauwelijks breekt. Laag, scherend licht laat ook de blaas zien, en die verraadt het dier: de spuit van een kaper is V-vormig, twee aparte kolommen uit gepaarde spuitgaten, en hij blijft lang genoeg hangen om met het blote oog te vinden.

Loop, blijf niet staan. Een kalvend paar kan dagenlang in één inham blijven, en het klifpad bestaat juist zodat je naar ze toe kunt; het bord van de whale crier vertelt je waar de dieren zijn. Neem een verrekijker in plaats van een lange lens als je moet kiezen. En gun het een volledige getijdencyclus als de dag het toelaat — dieren die bij hoogwater onzichtbaar zijn komen vaak de ondiepten in als het water zakt.

Kinderen doen het hier beter dan op welke boot ook: geen deining, geen rij, geen vaste twee uur, en een bankje.

De regels

Officiële informatie

Zuid-Afrika: wie een walvis mag naderen

Afstand

De Marine TOPS Regulations van 2017 rekenen het naderen van een walvis met een vaartuig of vliegtuig tot binnen 300 m tot het lastigvallen ervan; alleen een vergunning staat dichterbij toe

Vergunningen

Vergunningen voor walvissen en dolfijnen kijken per boot worden afgegeven voor maximaal 10 jaar, jaarlijks verlengd op basis van de vergunningsvoorwaarden en een gedragscode

Wet

National Environmental Management: Biodiversity Act — Threatened or Protected Marine Species Regulations, Government Gazette 40876 van 30 mei 2017

Adverteren

Het is een overtreding voor wie geen vergunning heeft om walvisexcursies te adverteren of aan te bieden

Code

De gedragscode bij de vergunning legt naderingsprotocollen vast met minimumafstanden en maximumsnelheden

Bron: Department of Forestry, Fisheries and the Environment. Van de officiële bron; controleer het voor vertrek nog eens.

Het patroon herhaalt zich overal waar kapers kalven. Zuid-Afrika stelt 300 m voor iedereen behalve vergunninghouders. De provincie Chubut beperkt de hele sector van Valdés tot zes vergunningen en één boot per operator tegelijk op het water. Victoria stelt 200 m en weert waterscooters volledig van walvisexcursies. De Verenigde Staten gaan het verst met hun verbodszone van 500 yards rond de noordelijke soort. Geen van deze regels is een richtlijn die een operator mag afwegen tegen de verwachtingen van een klant; het zijn de voorwaarden waaronder de boten hun licentie hebben.

Wat het kost

Twee uur op het water bij Hermanus kost ongeveer € 84,11. Een hele dag vanuit Kaapstad, transfers inbegrepen, begint rond € 64,55 en loopt op tot ongeveer € 188,98 voor de versie met de boot erbij. Plettenberg Bay en Gansbaai zitten tussen € 66,54 en € 125,10. Kijken vanaf de kust in Argentinië en Australië kost niets; boottochten bij Valdés worden ter plaatse in peso's verkocht. De prijzen hier worden regelmatig gecontroleerd.

Wie wat moet boeken

Ons oordeel

Ons oordeel

Walker Bay in september

Piek van het kalfseizoen, walvissen op enkele meters van het klifpad, en dezelfde dag een boot met vergunning beschikbaar als de kust niet genoeg is.

Sla over als Een noordkapertocht boeken in de Noord-Atlantische Oceaan — de soort wordt beschermd door een verbodszone van 500 yards en mag niet als doel worden opgezocht.

Bekijk data in Hermanus vanaf € 84,60

Kapers zijn de soort waarbij de regels het verhaal zijn. Ze kalven waar mensen wonen, wat ze makkelijk te bekijken en makkelijk lastig te vallen maakt, en elk rechtsgebied dat ertoe doet heeft gereageerd met afstandsgrenzen, een plafond op vergunningen, of allebei. Werk daarmee: neem de gratis klif, neem de boot met vergunning, en beschouw elke operator die een ontmoeting van dichterbij belooft als een waarschuwing in plaats van een aanbod. De andere winterwalvis van het zuidelijk halfrond staat op bultruggen, en de bredere regio op Afrika.