Walvissoorten die je kunt spotten: de veldgids

De meeste mensen boeken een walvistocht en komen daarna pas te weten naar welke walvis ze zoeken. Andersom werken bespaart geld en teleurstelling, want de tien walvissen hieronder leven in verschillend water, volgens verschillende dienstregelingen, en worden vanaf verschillende boten bekeken.

De kaarten zijn ten opzichte van elkaar op schaal getekend. Alle lengtes en gewichten zijn cijfers van NOAA Fisheries, omgerekend naar metrisch, zodat ze vergelijkbaar zijn in plaats van uit folders geplukt.

Bultrug

De bultrug is de reden dat walvissen spotten als bedrijfstak bestaat. Hij is theatraal aan de oppervlakte — springen, met de borstvinnen slaan, met de staart slaan — en het is de enige grote walvis die betrouwbaar zijn staart optilt als hij duikt, wat ook is hoe onderzoekers individuen herkennen. NOAA Fisheries geeft hem tot ongeveer 18 meter en 40 ton.

Hij is ook het wijdst verspreid. Het Hawaiian Islands Humpback Whale National Marine Sanctuary zegt dat "elke winter duizenden bultruggen naar de warme, ondiepe wateren van Hawai'i trekken" en dat ze daar van november tot en met april te zien zijn; de zuidelijke populatie doet zes maanden later hetzelfde voor de kust van Australië en Madagaskar. Beste plekken: Hawaï in de noordelijke winter, Alaska van mei tot september en Cape Cod van mei tot oktober, Queensland van augustus tot oktober. Volledige gids: bultruggen.

Orka

NOAA Fisheries is er duidelijk over: "De orka is het grootste lid van de dolfijnenfamilie." Met tot 10 meter en 11 ton is alleen al de rugvin van een mannetjesorka hoger dan de meeste mensen. Wat voor een tocht telt, is naar welk type je zoekt — visetende residenten die in grote, luidruchtige familiegroepen bewegen, of op zoogdieren jagende Bigg's-orka's die stil en in kleine aantallen rondtrekken.

Beste plekken: de Salish Sea vanuit Victoria en Vancouver tussen april en oktober, Noord-Noorwegen van begin november tot eind januari als de haring aankomt, en het schiereiland Valdés, waar ze zeeleeuwen van het strand plukken. Volledige gids: orka's.

Blauwe vinvis

Tot 110 voet en 330.000 pond volgens de cijfers van NOAA — ongeveer 33 meter en 150 ton. Niets bereidt je voor op de lengte van de rug die voorbijrolt. De blaas is één verticale kolom, en de staart komt maar soms omhoog.

Blauwe vinvissen zijn van de tien het moeilijkst om een reis omheen te plannen, omdat ze krill volgen en overal schaars zijn. Sri Lanka is het betrouwbaarst: de Sri Lankaanse marine vaart haar eigen tochten voor de zuidkust van november tot april en vanuit Trincomalee aan de oostkust van mei tot oktober. Monterey heeft ze in de zomer boven een onderzeese canyon, en Visit Azores zegt dat blauwe vinvissen op de Azoren "aan het eind van de winter makkelijk te spotten" zijn. Volledige gids: blauwe vinvissen.

Potvis

De potvis is de diepduiker: NOAA noteert duiken die "routinematig 2.000 voet diep gaan en 45 minuten kunnen duren". Op een tocht kijk je naar de vierkante kop die stil aan de oppervlakte ligt, tel je de blazen en wacht je op de staart. Vrouwtjes worden ongeveer 12 meter, mannetjes 16.

Twee plekken maken het routine. Whale Watch Kaikōura in Nieuw-Zeeland stelt dat "reusachtige potvissen de sterren van de show zijn en het hele jaar door resident", en Visit Norway zegt dat potvissen langs de kust van Vesterålen voor Andenes in Noorwegen "het hele jaar door" te zien zijn. De Azoren, waar de oude vigia-uitkijkposten van de walvisvaarders nu voor de tourboten spotten, hebben ze de hele zomer. Volledige gids: potvissen.

Grijze walvis

Bedekt met zeepokken, gevlekt en zonder rugvin doet de grijze walvis een van de langste trektochten van alle zoogdieren, en hij blijft de hele weg dicht bij de kust. Dat maakt hem zo goed te bekijken: de walvissen passeren binnen een paar kilometer van het strand, dus de boten zijn kort, goedkoop en dicht onder de kust.

Twee manieren om ze te zien. Langs de trekroute vanuit San Diego, Dana Point en Monterey in winter en lente, of in de paarlagunes van Baja, waar moeders en kalveren de bootjes benaderen. Volledige gids: grijze walvissen.

Gewone vinvis

Het op een na grootste dier op aarde — 75 tot 85 voet en 40 tot 80 ton, zegt NOAA — en het dier dat het vaakst voor iets kleiners wordt aangezien, omdat het zo weinig laat zien. Geen sprong, geen staart, alleen een enorme rug en een hoge blaas, meestal in hoog tempo. Zijn kaak is asymmetrisch gekleurd, wit aan de rechterkant en donker aan de linkerkant.

Beste plekken: het estuarium van de Sint-Laurens bij Tadoussac, dat het zeepark onder zijn negen reguliere zeezoogdieren noemt, de Azoren en IJsland, waar IceWhale de gewone vinvis rekent tot de soorten die regelmatig op tochten worden gezien. Volledige gids: dwergvinvissen en gewone vinvissen.

Zuidkaper

Door walvisvaarders de "right whale" genoemd, de juiste walvis om te doden omdat hij bleef drijven als hij dood was, is hij nu de makkelijkste grote walvis om zonder boot te bekijken. Geen rugvin, een V-vormige blaas en witte eeltplekken op de kop die per dier uniek zijn. NOAA geeft hem 43 tot 56 voet en tot 176.000 pond.

Beste plekken: Walker Bay bij Hermanus in Zuid-Afrika, de beschutte golven van Península Valdés en Victoria en Zuid-Australië. Zijn noordelijke neef, de noordkaper, is volgens de meest recente gepubliceerde schatting van NOAA Fisheries gezakt tot minder dan 400 dieren en wordt beschermd door een naderingsverbod van 500 yards — daar boek je geen tocht voor. Volledige gids: noordkapers en zuidkapers.

Dwergvinvis

Klein voor een vinvis met tot ongeveer 11 meter, snel, en getekend met een witte band op elke borstvin. Dwergvinvissen komen drie of vier keer boven en zijn weg, en daarom stellen ze mensen teleur die een bultrug verwachten en verrukken ze mensen die weten waar ze naar kijken. IceWhale plaatst ze voor Zuid-IJsland van maart of april tot september of oktober, en ze zijn de ruggengraat van het walvissen spotten in Reykjavík, de Hebriden bij Schotland en de Sint-Laurens.

Beloega

Wit, met een ronde kop en zonder rugvin, leven beloega's alleen in het Noordpoolgebied en het subarctische gebied. NOAA geeft ze tot 5 meter en gemiddeld 1.430 kilogram, en merkt op dat ze "in de zomermaanden meestal in ondiep kustwater te vinden zijn" — precies wanneer de estuaria bij Churchill en Tadoussac vollopen.

De populatie van de Sint-Laurens is bedreigd, en de Canadese regels verplichten boten om binnen het Saguenay–St. Lawrence Marine Park 400 meter afstand te houden. Daarom worden beloega's bekeken vanaf kleine boten, kajaks en de kust, en daarom hebben de goede tochten het over hydrofoons in plaats van over dichtbij passeren. Volledige gids: beloega's.

Indische griend

De meest bekeken walvis van Europa is geen dier voor de krantenkoppen. Het Spaanse ministerie van Milieu registreert Indische grienden en tuimelaars die het hele jaar in residente populaties leven in de beschermde strook Teno-Rasca voor het zuidwesten van Tenerife, twintig minuten varen van de jachthavens van Costa Adeje en Los Gigantes. Groepen zijn families en ze liggen stil aan de oppervlakte; de show is sociaal, niet acrobatisch. Madeira heeft ze ook.

En de dolfijnen

De helft van de tochten in deze atlas wordt verkocht als "walvissen en dolfijnen spotten", en op de meeste doen de dolfijnen meer dan de walvissen. Tuimelaars, gewone dolfijnen, gevlekte dolfijnen, gestreepte dolfijnen, donkergestreepte dolfijnen en Hectors dolfijnen surfen allemaal op de boeggolf en springen, en op plekken als de Canarische Eilanden, Madeira, de Azoren, Mirissa en Akaroa zijn zij de bijna zekere waarneming die de tocht het tarief waard maakt, ook als de walvissen onder blijven. Zwemmen met wilde dolfijnen is een ander verhaal: het is gereguleerd of verboden op veel van de plekken waar het wordt verkocht, en we vermelden de lokale regel op elke plekpagina.

Als je je walvis kent, blijven er twee vragen over: wanneer en waar. De seizoenskalender beantwoordt de eerste; de ranglijst van plekken de tweede.